درجه‌بندی سکه‌های ایرانی

سکهٔ مدرن بی‌نقص از ضرابخانه بیرون می‌آید و درجه‌بندی می‌سنجد چه مقدار از آن بی‌نقصی مانده است. سکهٔ چکشی باستانی هرگز بی‌نقص نبوده است. بنابراین درجه‌بندی سکهٔ ایرانی دو چیز مستقل را می‌سنجد: کیفیت ساخت و کیفیت بقا.

• ✦ضرب — میزان انتقال نقش سنبه به پولک؛ ضرب ضعیف جبران‌ناپذیر است.
• ✦مرکزیت — چه مقدار از نقش و کتیبه روی پولک جا گرفته است.
• ✦سایش — تنها عاملی که درجهٔ وصفی سنتی واقعاً می‌سنجد.
• ✦سطح — خوردگی، رسوب، خط و مهم‌تر از همه نشانه‌های تمیزکاری.
• ✦پاتین و جلوهٔ چشمی — ذهنی اما تعیین‌کننده در بازار.

پهلوی طلا، تومان قاجار و ریال جمهوری اسلامی ماشینی ضرب شده‌اند و با مقیاس شلدون سنجیده می‌شوند؛ فاصلهٔ MS62 تا MS65 می‌تواند قیمت را دو برابر کند. اسکناس واژگان خود را دارد و بر پایهٔ تا، گردی گوشه، سوراخ سنجاق و تردی کاغذ ارزیابی می‌شود.

1. 1اسکناس را از لبه و در زاویهٔ مایل نور بگیرید تا تاهای پنهان دیده شود.
2. 2نخست گوشه‌ها را بررسی کنید؛ گردی گوشه نخستین نشانهٔ گردش است.
3. 3اسکناس را مقابل نور بگیرید تا سوراخ و ترمیم دیده شود.
4. 4مرکزیت و حاشیهٔ اصلی به‌اندازهٔ مرکزیت سکه اهمیت دارد.