همه دوره‌ها
۳۱۲ – ۱۴۱ پیش از میلاد · ایران، میان‌رودان، باکتریا

سکه‌های ایران سلوکی

پس از مرگ اسکندر، سلوکوس یکم و جانشینانش تترادراخم‌های هلنیستی را در ضرابخانه‌های ایرانی — شوش، اکباتان، تخت جمشید و سلوکیه دجله — به ضرب رساندند.

یادداشت تاریخی

سکه سلوکی استاندارد وزن یونانی (تترادراخم آتیک حدود ۱۷ گرم) و چهره‌نگاری سلطنتی را به جهان ایرانی معرفی کرد.

تیپ‌های محلی خدایان یونانی را با نمادهای ایرانی درآمیختند: آپولو بر امفالوس، نشان لنگر و گاه نقش‌مایه‌های محلی ساتراپ‌ها.

ورودی‌های کاتالوگ

کاتالوگ · 6 ورودی

تترادراخم سلوکی اولیه
پلاک 01

تترادراخم سلوکی اولیه

آنتیوخوس یکم سوتر (سلوکی)

تاریخ
281–261 BCE
فلز
نقره
وزن
~17 g
ضرابخانه
مگنزیا کنار مئاندر

روی سکهنیم‌تنه شاه با تاج بسته.

پشت سکهآپولو نشسته بر امفالوس؛ نشان لنگر.

نماد لنگر به اسطوره بنیادین سلسله سلوکی اشاره دارد.

منبع · Commons – Seleucid coins
تترادراخم آنتیوخوس سوم «بزرگ»
پلاک 02

تترادراخم آنتیوخوس سوم «بزرگ»

آنتیوخوس سوم

تاریخ
222–187 BCE
فلز
نقره
وزن
~17 g
ضرابخانه
اکباتان / انطاکیه

روی سکهنیم‌تنه با تاج بسته رو به راست.

پشت سکهآپولو نشسته بر امفالوس.

در مقادیر عظیم برای تأمین مالی لشکرکشی‌های شرقی ضرب شد.

منبع · Commons – Antiochus III
تترادراخم یونانی-باختری دیودوتوس یکم
پلاک 03

تترادراخم یونانی-باختری دیودوتوس یکم

دیودوتوس یکم (یونانی-باختری)

تاریخ
c. 250 BCE
فلز
نقره / طلا
وزن
~16.8 g
ضرابخانه
باکترا

روی سکهنیم‌تنه تاج‌بسته شاه رو به راست.

پشت سکهزئوس پیش‌رونده به چپ، صاعقه در دست؛ کتیبه یونانی ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΔΙΟΔΟΤΟΥ.

دیودوتوس از سلوکیان جدا شد و پادشاهی یونانی-باختری را بنیان نهاد — سکه هلنیستی تا عمق شرق ایران رسوخ کرد.

منبع · Commons – Diodotus I tetradrachm
تترادراخم آنتیوخوس چهارم اپیفانس
پلاک 04

تترادراخم آنتیوخوس چهارم اپیفانس

آنتیوخوس چهارم اپیفانس

تاریخ
175–164 BCE
فلز
نقره
وزن
~16.9 g
ضرابخانه
انطاکیه بر اورونتس

روی سکهسر تاج‌بسته و پرتوافشان آنتیوخوس چهارم رو به راست — خداسازی صریح (لقب «اپیفانس» به معنی «خدا آشکار شده»).

پشت سکهزئوس نیکفوروس بر تخت، نیکه و عصا در دست؛ کتیبه ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ ΘΕΟΥ ΕΠΙΦΑΝΟΥΣ.

بلندپروازترین شاه سلوکی پس از آنتیوخوس سوم — لشکرکشی‌های شرقی او را تا اعماق ایران برد و در ۱۶۴ پ.م. نزدیک تابا در پارس درگذشت. سکه‌اش اوج چهره‌نگاری سلوکی است.

منبع · Commons – Antiochus IV Epiphanes (Yale)
درهم آنتیوخوس هفتم سیدتس — اکباتان
پلاک 05

درهم آنتیوخوس هفتم سیدتس — اکباتان

آنتیوخوس هفتم سیدتس

تاریخ
138–129 BCE
فلز
نقره
وزن
~4.1 g
ضرابخانه
اکباتان

روی سکهنیم‌تنه تاج‌بسته شاه رو به راست.

پشت سکهآتنا نیکفوروس ایستاده به چپ؛ نشان ضرابخانه.

آخرین پیشروی سلوکی به شرق — آنتیوخوس هفتم در ۱۳۰ پ.م. ماد را برای مدت کوتاهی از اشکانیان بازپس گرفت، اما در نبردی در اکباتان کشته شد و حضور سلوکیان در فلات ایران به پایان رسید.

منبع · Wikipedia – Antiochus VII Sidetes
تترادراخم یونانی-باختری اوتیدموس یکم
پلاک 06

تترادراخم یونانی-باختری اوتیدموس یکم

اوتیدموس یکم

تاریخ
c. 230–200 BCE
فلز
نقره
وزن
~16.8 g
ضرابخانه
باکترا

روی سکهچهره‌نگاری واقع‌گرایانه با تاج بسته — از بهترین نمونه‌های هلنیستی آسیا.

پشت سکههراکلس نشسته بر صخره، گرز در دست؛ کتیبه ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΕΥΘΥΔΗΜΟΥ.

محاصره سه‌ساله آنتیوخوس سوم در باکترا را پایداری کرد. سکه‌های او اوج چهره‌نگاری حکاکی یونانی-باختری به شمار می‌روند.

منبع · Commons – Greco-Bactrian coinage