پادشاهان بر سکههای ایران
دو و نیم هزار سال شاهان، خلفا و سلاطینی که نام، تصویر یا فرمانهایشان بر سکههای ایران آمده است. هر بخش به فهرست سکههای دوران مربوطه پیوند دارد.
هخامنشیان
مشاهدهٔ سکهها ←- کوروش بزرگشاهنشاه · ۵۵۹–۵۳۰ پ.م
بنیانگذار شاهنشاهی. خود سکه ضرب نکرد و نقرهٔ توزینشده و سکهٔ لیدی در گردش بود.
- داریوش بزرگشاهنشاه · ۵۲۲–۴۸۶ پ.م
اصلاحگر سکهٔ شاهنشاهی؛ معرفی دریک طلا و سیگلوس نقره با نقش شاه کماندار.
- خشایارشاشاهنشاه · ۴۸۶–۴۶۵ پ.م
ادامهٔ نظام دریک/سیگلوس؛ بیشترین تولید سیگلوس تیپ ۲.
- اردشیر دومشاهنشاه · ۴۰۴–۳۵۸ پ.م
سیگلوسهای تیپ ۳ب و ۴ و رونق سکههای ساتراپها.
- داریوش سومشاهنشاه · ۳۳۶–۳۳۰ پ.م
آخرین شاه هخامنشی؛ دریکهای دوتایی تا پس از مرگش زیر فرمان مقدونی ضرب شد.
اشکانیان
مشاهدهٔ سکهها ←- مهرداد یکمشاه بزرگ · ۱۷۱–۱۳۸ پ.م
فاتح ماد و بابل؛ نخستین سکههای شاهنشاهی واقعی اشکانی.
- مهرداد دومشاهنشاه · ۱۲۱–۹۱ پ.م
اولین کسی که عنوان «شاه شاهان» را پذیرفت؛ معرفی نگارهٔ تاج بلند.
- فرهاد چهارمشاهنشاه · ۳۷–۲ پ.م
بازگرداندن پرچمهای رومی شکستخورده در کاره؛ ضرب گستردهٔ تتْرادراخم در سلوکیه.
- بلاش یکمشاهنشاه · ۵۱–۷۸ م
نخستین سکههای اشکانی با کتیبههای آرامی در کنار یونانی.
- اردوان چهارمشاهنشاه · ۲۱۳–۲۲۴ م
آخرین شاه اشکانی؛ در نبرد هرمزدگان از اردشیر یکم شکست خورد.
ساسانیان
مشاهدهٔ سکهها ←- اردشیر یکمشاهنشاه · ۲۲۴–۲۴۲ م
بنیانگذار شاهنشاهی ساسانی؛ معرفی استاندارد آتشدان بر پشت سکه.
- شاپور یکمشاهنشاه · ۲۴۰–۲۷۰ م
اسارت والریانوس امپراتور روم؛ دینارهای طلای یادبود از تیسفون.
- بهرام گورشاهنشاه · ۴۲۰–۴۳۸ م
دینارهای شرقی از سند و مرو؛ قهرمان حماسه و افسانهٔ ایرانی.
- خسرو انوشیروانشاهنشاه · ۵۳۱–۵۷۹ م
اصلاح درهم به استاندارد نازک و پهن با ضرب میلیونی.
- خسرو پرویزشاهنشاه · ۵۹۰–۶۲۸ م
طولانیترین حکومت ساسانی؛ دهها میلیون درهم از او باقی مانده است.
- یزدگرد سومشاهنشاه · ۶۳۲–۶۵۱ م
آخرین شاه ساسانی؛ ضرب سکه پس از مرگش نیز تحت خلافت ادامه یافت.
اسلامی اولیه
مشاهدهٔ سکهها ←- عبدالملک بن مروانخلیفهٔ اموی · ۶۸۵–۷۰۵ م
اصلاح سکهٔ اسلامی در ۷۷ ق: دینار و درهم تماماً خطی، بدون تصویر.
- هارونالرشیدخلیفهٔ عباسی · ۷۸۶–۸۰۹ م
اوج دینار طلای عباسی؛ تثبیت استاندارد فراامپراتوری.
- عضدالدولهامیر آلبویه · ۹۴۹–۹۸۳ م
احیای عنوان «شاهنشاه» بر درهمهای ضربشده در غرب ایران.
- محمود غزنویسلطان · ۹۹۸–۱۰۳۰ م
درهمهای دوزبانهٔ عربی-سنسکریت لاهور — نخستین سکههای هندو-اسلامی.
- ملکشاه یکمسلطان سلجوقی · ۱۰۷۲–۱۰۹۲ م
اوج ضرب دینار طلای سلجوقی در نیشابور و اصفهان.
مغول و تیموری
مشاهدهٔ سکهها ←- غازان خانایلخان · ۱۲۹۵–۱۳۰۴ م
گرویدن به اسلام؛ اصلاح سکه به استاندارد یکپارچه در ایلخانی.
- تیمور گورکانیامیر · ۱۳۷۰–۱۴۰۵ م
ضرب سکه به نام خانهای دستنشاندهٔ چغتای؛ پایهگذاری تنگهٔ نقرهٔ تیموری.
- الغبیگسلطان تیموری · ۱۴۴۷–۱۴۴۹ م
شاه-ستارهشناس سمرقند؛ تنگهٔ نقرهٔ پالایشیافته از هرات.
صفویان
مشاهدهٔ سکهها ←- شاه اسماعیل یکمشاه ایران · ۱۵۰۱–۱۵۲۴ م
بنیانگذار دولت صفوی؛ سکههای تبریز حاوی نام دوازده امام.
- شاه تهماسب یکمشاه · ۱۵۲۴–۱۵۷۶ م
ضرب گستردهٔ سکه از مشهد و تبریز؛ تثبیت تشیع دوازدهامامی.
- شاه عباس بزرگشاه · ۱۵۸۸–۱۶۲۹ م
معرفی عباسی نقره؛ انتقال پایتخت به اصفهان با ضرابخانهٔ بزرگ.
- شاه سلطان حسینشاه · ۱۶۹۴–۱۷۲۲ م
آخرین شاه مؤثر صفوی؛ ضرب سکه پس از سقوط اصفهان به دست افغانها مدتی ادامه یافت.
افشاریه و زندیه
مشاهدهٔ سکهها ←- نادر شاه افشارشاهنشاه · ۱۷۳۶–۱۷۴۷ م
فاتح دهلی؛ ضرب روپیهٔ نقره از غنایم گورکانی در کابل و مشهد.
- کریم خان زندوکیلالرعایا · ۱۷۵۱–۱۷۷۹ م
عنوان «شاه» را نپذیرفت؛ سکههای شیراز، خوی و اصفهان به نام امام غایب.
قاجاریه
مشاهدهٔ سکهها ←- فتحعلی شاهشاهنشاه · ۱۷۹۷–۱۸۳۴ م
تومانهای طلای شاخص تبریز، اصفهان و گنجه با ضربهای نوروزی پرنقشونگار.
- ناصرالدین شاهشاهنشاه · ۱۸۴۸–۱۸۹۶ م
نخستین شاه ایرانی که سکهٔ ماشینی ضرب کرد؛ اصلاح نظام تومان/قران.
- مظفرالدین شاهشاهنشاه · ۱۸۹۶–۱۹۰۷ م
صادرکنندهٔ فرمان مشروطه ۱۹۰۶؛ سکهها و اسکناسهای بانک شاهی از دوران او.
- احمد شاهشاهنشاه · ۱۹۰۹–۱۹۲۵ م
آخرین شاه قاجار؛ به دست رضاخان، پادشاه آیندهٔ پهلوی، خلع شد.
پهلوی و جمهوری
مشاهدهٔ سکهها ←- رضا شاه پهلویشاهنشاه · ۱۹۲۵–۱۹۴۱ م
معرفی ریال مدرن در ۱۹۳۲؛ ضرابخانهٔ تهران، تمام پول ملی را ضرب میکرد.
- محمدرضا شاه پهلویشاهنشاه آریامهر · ۱۹۴۱–۱۹۷۹ م
اسکناسهای یادبود ۲۵۰۰ سالهٔ شاهنشاهی و سری طلای پهلوی.
- جمهوری اسلامی ایران— · ۱۹۷۹ تا کنون
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، تمام سکهها و اسکناسهای ریالی امروز را منتشر میکند.